top of page

Joods Eindhoven terug op de kaart!



Update: Mijn opiniestuk staat in het Eindhovensdagblad.


opiniestuk Jacques Offenbach: Geef Joodse gemeenschap weer een plek in Eindhoven.

 

Net als vele anderen maak ik me zorgen over de toenemende polarisatie. Het wordt extra bij mij getriggerd door mijn Joodse roots.

In mijn beleving is het nodig dat we elkaar bewust of onbewust beter moeten leren kennen; alle (culturele) gemeenschappen in Eindhoven zouden zichtbaar mogen zijn in het straatbeeld en qua activiteiten. 'Onbekend, maakt onbemind'.

Het valt op dat de Joodse gemeenschap in Eindhoven kleiner wordt en minder zichtbaar is. Dit is verontrustend, vooral gezien het feit dat de Joodse roots diepgeworteld zijn in de geschiedenis van Eindhoven. Het is zorgwekkend dat sommige inwoners zelfs niet op de hoogte zijn van de aanwezigheid van een Joodse gemeenschap. Om deze trend te keren zal ik op deze pagina ideeën aandragen om de zichtbaarheid van de Joodse gemeenschap te vergroten en bij te dragen aan een inclusievere en diverse gemeenschap.



Een schets van Joods Eindhoven toen en nu

De Joodse gemeenschap in Eindhoven kent een lange geschiedenis, maar is tijdens de Tweede Wereldoorlog flink gereduceerd. Vóór de oorlog was er een bloeiend Joods leven met een synagoge en een Joodse school. De gemeenschap heeft een wezenlijke bijdrage geleverd aan de groei van de stad. Uiteindelijk werd de synagoge afgebroken en het zichtbare Joodse leven was weg uit Eindhoven... de gemeenschap kwam nooit meer op hetzelfde niveau terug.

Joodse gemeenschappen zijn in dorpen na de oorlog kleiner geworden of zelfs volledig verdwenen.

Het is juist daarom zo belangrijk dat de gemeenschappen in steden de kans krijgen om te blijven bestaan en te groeien, gezien hun historische betekenis en het feit dat stedelijke omgevingen vaak meer sociale kansen bieden.

Tegenwoordig is er nog steeds een kleine Joodse gemeenschap in Eindhoven. Deze wordt tijdelijk aangevuld met buitenlandse studenten, young professionals en werknemers bij onder andere ASML en Philips.





Joodse DNA van Eindhoven

Het 'Joodse DNA' van Eindhoven verwijst naar de bijdrage die de Joodse gemeenschap in de stad heeft geleverd aan de cultuur, economie en geschiedenis van Eindhoven. Vóór de Tweede Wereldoorlog was deze gemeenschap actief betrokken bij de handel, industrie en kunst in de stad. Veel Joden waren actief in de textielindustrie en andere handelsactiviteiten, zoals Philips, Textiel fabriek Elias, Karel 1, Sigarenfabriek - Van Abbe Museum etcetera. Mede door de moeilijkheid die Joden destijds hadden met hun positie in de maatschappij, hebben enkele hun Joodse identiteit 'verlaten' of een ander geloof aangenomen.



Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een groot aantal Joodse inwoners van Eindhoven gedeporteerd en vermoord in concentratie- en vernietigingskampen. Slechts een handvol Joden overleefden de oorlog en keerden terug naar de stad.

In de jaren na de oorlog was er erg weinig aandacht voor de Joodse gemeenschap in Eindhoven. Het was een onderwerp waar weinig over gesproken werd en het leek alsof het vergeten was. De synagoge in de Kerkstraat werd in 1958 afgebroken omdat de gemeenschap kleiner was geworden en omdat er een wegverbreding moest komen, die echter nooit is doorgezet. Het grote herkenbare gebouw werd ingeruild voor twee rijtjeswoningen buiten het centrum. Een jaar later waren er plannen om het stadhuis in de binnenstad af te breken, heel Eindhoven verzette zich daartegen. Bij de afbraak van de synagoge bleef het heel stil en was er geen tegengeluid.



Trauma en de erfenis


Het is bekend dat Holocaust trauma's en andere antisemitische gebeurtenissen nog steeds voelbaar zijn binnen de Joodse gemeenschap in Eindhoven en daarbuiten, en van generatie op generatie worden doorgegeven.


Het is van belang om in ogenschouw te houden dat dit kan leiden tot gevoelens van angst, wantrouwen en terughoudendheid in het openbaar leven (men blijft liever veilig onder de radar) en kan een belemmering vormen voor volledige integratie in de bredere samenleving. Het is juist daarom belangrijk dat er voldoende ondersteuning is voor de Joodse gemeenschap om de gevolgen van deze trauma's aan te pakken.



Weinig begrip en steun

Na de Tweede Wereldoorlog was er weinig begrip en steun voor de overlevende Joodse gemeenschap. Recentelijk waren er drie voorvallen die de relatie tussen de Joodse gemeenschap en Eindhoven voor mij kenmerkten: een onderzoek van Pointer naar Joodse 'roofwoningen' in Eindhoven, de PSV poort en de vlag bij 'De Aftrap'. Dit alles geeft aan dat er nodig iets moet veranderen. Klik op onderstaande titels hieronder voor een uitgebreider verslag;

Verkaufsbücher - Joodse 'roofwoningen' in Eindhoven

PSV poort

PSV vlag supportersvereniging 'De Aftrap'


 

Wat moet er anders?

Na de donkere geschiedenis en actuele gebeurtenissen is het belangrijk dat de Joodse gemeenschap weer een zichtbare plek heeft in Eindhoven en de mogelijkheid heeft om haar cultuur en tradities uit te oefenen en te vieren.


Zichtbaarheid geeft toekomst

Daarom zou de synagoge weer een centrale plek in de samenleving moeten krijgen.

Het vergroten van de zichtbaarheid van de Joodse gemeenschap kan bijdragen aan het herstellen van hun culturele en maatschappelijke positie, het bevorderen van begrip en respect tussen gemeenschappen en het behoud en de overdracht van de Joodse cultuur en tradities.


Om dit te bereiken is het belangrijk dat de gemeente concrete stappen neemt om de gemeenschap te ondersteunen en de synagoge weer zichtbaar midden in de samenleving helpt te plaatsen. Zo kan de Joodse gemeenschap weer een actieve rol spelen in het culturele leven van Eindhoven en bijdragen aan de diversiteit en verrijking van de stad. We zijn tenslotte inmiddels een stad met 159 verschillende nationaliteiten en die brengen ook hun vele verschillende culturen, identiteiten en verhalen met zich mee.

Klik hier voor meer informatie over de synagoge in Eindhoven


 


Ideale plek voor de nieuwe synagoge in Eindhoven

Om de Joodse gemeenschap weer zichtbaar te krijgen in Eindhoven en regio, is het essentieel de synagoge te verplaatsen naar een zichtbaardere plek.

Een goede optie zou zijn het oude Paleis Soestdijk van Johan Vlemmix (inmiddels is er een nieuwe eigenaar). Dit grenst precies aan de Joodse begraafplaats aan de Groenewoudseweg, hoek Marconilaan.


Joods kwartier(tje) of op z'n Eindhovens Joods Cultureel Kwartier(ke)

Een Joods cultureel kwartier(ke) - naast de synagoge en begraafplaats- zou een aanvulling kunnen zijn op de culturele en historische rijkdom van Eindhoven. Het kwartier(ke) kan bestaan uit een klein Joods museum/centrum, synagoge, bibliotheek, educatief centrum, archief en een kleine eetgelegenheid rechts van dit gebouw. Vanuit hier kunnen ook wandelingen (vrijheid wandelingen, struikelsteentjes wandelingen etcetera) georganiseerd worden.


Een Joods Cultureel Kwartier(ke) oprichten in Eindhoven biedt niet alleen educatie voor iedereen op het gebied van polarisatie en de Holocaust, maar het geeft ook een impuls aan de vele Joodse expats in de stad en draagt bij aan een inclusieve stad waarin de geschiedenis wordt omarmd. Een win-win situatie voor alle betrokken partijen.


Het creëren van zo'n kwartier zou de Joodse gemeenschap en de bredere gemeenschap ten goede komen en bijdragen aan het versterken van culturele diversiteit en begrip tussen verschillende gemeenschappen.


Hier ligt een mooie samenwerking met Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam; klik hier voor een idee voor een dependance zuid-Nederland.
Wellicht ook op deze locatie?


 

Juist in tijden van polarisatie is het belangrijk om educatie aan te bieden en zichtbaarheid te creëren. Daarom is het essentieel om te werken aan een Joods Cultureel Kwartier(ke), waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en leren kennen. De gemeente kan hierbij helpen om de Joodse gemeenschap weer een volwaardig deel van de samenleving laten worden. Door een behoorlijke impuls te geven aan de Joodse gemeente, investeer je niet alleen in de gemeenschap zelf, maar ook in Eindhoven. Het is meer dan de investering waard, omdat het bijdraagt aan een inclusieve en diverse stad waarin iedereen zich thuis voelt.
Help jij mee om dit te realiseren en deze vibe te creëren? Bel of mail Jacques!

De Joodse gemeenschap is nauw betrokken bij dit idee en heeft er positief op gereageerd vanwege de noodzaak ervan. Ze hebben aangegeven graag in gesprek te gaan en een bijdrage te willen leveren aan de verdere ontwikkeling ervan.


Initiatiefnemer - contactpersoon

Jacques Offenbach

06 34 26 63 50





Comentarii


projecten
bottom of page